“Τώρα πάω στους ανθρώπους.
Ίσως να μην ξέρω τίποτα.
Ωστόσο, αρχίζει για μένα μια καινούργια ζωή”
Στο “Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας” του Γ. Μπαμπινιώτη, αναφέρεται ότι η λέξη “ηλίθιος” είναι πιθανόν να συνδέεται ετυμολογικά με το αρχαίο ρήμα “ηλάσκω”, που σημαίνει περιφέρομαι, περιπλανώμαι.
Ο “ηλίθιος” του Ντοστογιέφσκι δε μένει εξορισμένος στην αυτάρκεια ή στο απρόσιτο του απείρου, αλλά κατεβαίνει στον κόσμο και περιφέρεται ανάμεσα στους ανθρώπους για να τους φανερώσει την αγάπη και την αλήθεια. Δεν φτιάχνει ψεύτικες ιστορίες, δεν έχει ανάγκη τον πλούτο, δεν ντύνεται “όμορφα” ρούχα … Προσπαθεί να μιλήσει στους ανθρώπους για την καταλλαγή, τη συμφιλίωση με τον αυθεντικό εαυτό τους (που είναι και η φύση τους), τη συμφιλίωση με τον άνθρωπο, τη συμφιλίωση με το Θεό.
Κι εκείνοι δεν αντέχουν ν΄ αντικρίσουν την αθωότητα και την αλήθεια … τον περιγελούν και τον εγκωμιάζουν, τον μισούν και τον λατρεύουν, και εντέλει τον “σκοτώνουν” (προσπαθώντας να τον κάνουν “κοινό άνθρωπο” σαν εκείνους). Εκείνος, ως άλλος Χριστός, παλεύει να νικήσει την αμαρτία και το θάνατο και να τους ελευθερώσει. Διχάζεται, σηκώνει το φορτίο των ανθρώπων και εκτελεί τον εαυτό του στο σταυρό, η δικαιοσύνη από αγάπη δρα ως τιμωρός δύναμη, αυτοτιμωρείται εκείνος που είναι αθώος, πάσχει και “πεθαίνει” για χάρη τους… Η σαρκωμένη αγάπη σταυρώνεται και ανασταίνεται επιστρέφοντας εκεί απ΄ όπου κατέβηκε…
“ουδείς αναβέβηκεν εις τον ουρανόν ει μη ο εκ του ουρανού καταβάς … ο ων εν τω ουρανώ” (Ιω. 3:13)
Πόσο αλλόκοτη και παράταιρη μπορεί να φαίνεται η αθωότητα και η αγνότητα μέσα στις σύγχρονες αδηφάγες κοινωνίες των ανθρώπων; Μπορούμε, εμείς, σήμερα να γίνουμε εκφραστές μιας τέτοιας σαρκωμένης αγάπης που ίσως δεν μπορεί να μας εξασφαλίσει την κοινωνική θέση, τα χρήματα, την εξουσία, την “καλοπέραση” κι όλα όσα ένας σημερινός άνθρωπος μπορεί να ονειρεύεται;
Όσοι δεν προλάβατε να απολαύσετε την αριστουργηματική μεταφορά του “Ηλίθιου” του Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι σε σκηνοθεσία του Στάθη Λιβαθηνού στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, μη χάσετε την ανεπανάληπτη αυτή εμπειρία θεάτρου του χρόνου που θα επαναληφθεί!
Σχετικοί σύνδεσμοι
Post Soundrack: Zbigniew Preisner – Song for the unification of Europe


